De Cité van Carcassonne

carcasonne-2

Rond het jaar 500 stortte het Westromeinse rijk in elkaar. West Europa verviel toen tot barbarij. De periode die daarop volgde noemen we de ‘donkere middeleeuwen’. En dan, rond 1100, lijkt het alsof in Zuid-Frankrijk weer het licht aan gaat. Daar, in Zuid-Frankrijk, bloeit een nieuwe cultuur op. Béziers wordt dan een van de meest welvarende steden van Europa.

Een ander buitengewoon indrukwekkend restant van die bloeiperiode is de vesting van Carcassonne, de Cité. Er is niet veel meer van overgebleven dan de vestingmuren, maar die zijn dan ook werkelijk imposant. Binnen die vestingmuren is niet veel ouds meer te vinden. Het is er wel gezellig druk in het toeristenseizoen.

Er is een veelvoud van gezellige terrasjes in de Cité.
Er is een veelvoud van gezellige terrasjes in de Cité.
Als je aankomt bij de Cité wordt je min of meer vanzelf de stad ingeleid. Maar vergeet vooral niet om een rondwandeling te maken tussen de twee vestingmuren in. Heel indrukwekkend!
Als je aankomt bij de Cité wordt je min of meer vanzelf de stad ingeleid. Maar vergeet vooral niet om een rondwandeling te maken tussen de twee vestingmuren in. Heel indrukwekkend!

Zuid-Frankrijk heette vroeger Occitanië, voor het ingelijfd werd door Noord-Frankrijk. Die naam komt van ‘oc’ en dat betekent ‘ja’ in het occitaans. De inwoners van Occitanië spraken toen geen frans, maar occitaans. We vinden dat nog in de hedendaagse term ‘Languedoc’ wat letterlijk ‘taal van oc’ betekent. Noord-Frankrijk was toen Languedoui. Dat komt van ‘oui’ Noord-Frans voor ‘ja’.

Een bijzonder kenmerk van die bloeiperiode van Occitanië was de religieuze overtuiging van de bewoners. De meerderheid van de Occitanen hing toen een versie aan van het christendom die sterk afwijkt van die van de Roomkatholieke kerk. We kennen die nu onder de naam katharisme. Hun aanhangers, de katharen werden gesteund en beschermd door de locale adel.
De katharen erkenden het gezag van Rome niet. Dat was voor de Paus een reden om op te roepen tot een kruistocht tegen Occitanië.
In juni 1209 werd Béziers door de rooms-katholieke kruisvaarders platgebrand en de bewoners van Béziers werden masssaal afgeslacht. Daarna trok het kruisleger op naar Carcassonne.
Veertien dagen na hun vertrek uit Béziers naderden de kruisvaarders Carcassonne. Om te beginnen werden de omringende dorpen met de grond gelijkgemaakt. De bewoners daarvan vluchtten massaal naar Carcassonne, waar men zich binnen de vestingmuren veilig waande. Ze namen hun paarden, koeien, geiten en ander vee mee. Carcassonne raakte daardoor totaal overbevolkt, met mensen en met dieren.

De vestingstad Carcassonne was gebouwd rond 1130 en gold als onoverwinnelijk. Maar men had zich daar nauwelijks kunnen voorbereiden op het beleg, dat veel sneller kwam dan iedereen had verwacht. Door de uitzonderlijk droge zomer, en de massaal toegestroomde vluchtelingen met hun vee ontstond er na de omsingeling van de Cité door het kruisleger al snel gebrek aan water.

De adellijke bestuurder van Carcassonne was de vierentwintigjarige burggraaf Roger Trencavel. Na veertien dagen belegering en hevige gevechten werd hij uitgenodigd om met de kruisvaarders te komen onderhandelen. Een van de kruisvaarders overhandigde hem de volgende mededeling:

Ik zou graag zien dat we tot een overeenkomst konden komen, want ik wens u en de uwen alle goeds toe. Als u zeker zou zijn dat u hulp kon verwachten, dan zou ik begrijpen dat u zich wenst te verdedigen. Maar u zult zien dat die er niet is.
Kom tot overeenkomst met de paus en de baronnen van het leger. Want ik zeg u in waarheid: als men uw stad met geweld moet nemen, dan zal uw lot hetzelfde zijn als dat van Béziers.

Roger Trencavel verliet de stad en ging naar de kruisvaarders toe, en men kwam overeen dat de stad zich zou overgeven, maar dat alle bewoners, inclusief de katharen, vrijgeleide zouden krijgen, met achterlating van alle bezittingen. Zo geschiedde, en op 15 augustus betraden de kruisvaarders de stad. De bewoners verlieten de stad, de mannen slechts gekleed in een broek, en de vrouwen in een hemd, en ‘met medeneming van hun zonden’, zoals Pierre des Vaux de Cernay toen in zijn verslag schreef.

De bewoners van Carcassonne verlaten de stad na de belegering door de kruisvaarders in 1209, de mannen slechts gekleed in onderbroek, de vrouwen in een hemd, met achterlating van al hun bezittingen.
De bewoners van Carcassonne verlaten de stad na de belegering door de kruisvaarders in 1209, de mannen slechts gekleed in onderbroek, de vrouwen in een hemd, met achterlating van al hun bezittingen.

Overeenkomstig de bepalingen van paus Innocentius werd Roger Trencavel van al zijn adellijke rechten ontslagen. Na het vertrek van de bewoners van Carcassonne bevond hij zich nog onder de kruisvaarders. Hij werd in een kerker opgesloten. Drie weken later was hij dood. De verklaring van de kruisvaarders: dysenterie. Maar dat is niet erg geloofwaardig. Andere bronnen vermeldden dat hij na de onderhandelingen tegen de afspraak in gevangen genomen was en vervolgens vermoord.

Voordat de kruisvaarders Carcassonne binnentrokken, was aan ieder der kruisvaarders meegedeeld dat plundering excommunicatie tot gevolg zou hebben. Arnaud-Amaury sprak hen volgens het Chanson de la Croisade als volgt toe:

Heren, luister naar mij. U ziet welke wonderen de Koning van de Hemel voor u heeft verricht. Niemand kon u weerstaan. Ik beveel u allen, in naam van God, om niets in bezit te nemen van de goederen die zich in deze stad bevinden. Zo niet, dan zullen wij u onmiddellijk excommuniceren en vervloeken. Want wij gaan deze goederen aan een baron van hoge rang geven, die dit land in gehoorzaamheid aan God zal beheren, zodat de trouweloze ketters zich er niet opnieuw meester van kunnen maken.

En zo kwam Carcassonne in het bezit van de kerk van Rome, een stad zonder inwoners, maar met een rijke buit, een buit die hen eerder in Béziers was ontgaan toen die stad compleet werd platgebrand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s